Czy Kanada jest w NATO? Wszystko, co musisz wiedzieć

Tak, Kanada jest członkiem NATO od momentu jego powstania, czyli od 4 kwietnia 1949 roku. Należy do grona 12 państw założycieli Sojuszu i przez cały ten czas aktywnie uczestniczy w jego strukturach. Zapraszamy do lektury, aby poznać historię, misje i obecne zobowiązania Kanady w ramach Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego.

Kanada należy do NATO nieprzerwanie od 4 kwietnia 1949 roku, będąc jednym z dwunastu państw założycieli.

Kraje założycielskie NATO

Traktat Północnoatlantycki podpisano w Waszyngtonie, a wszedł on w życie 24 sierpnia 1949 roku. Dokument ten powołał do istnienia wojskowe przymierze, którego fundamentem jest Artykuł 5, traktujący zbrojny atak na jedno państwo członkowskie jako atak na wszystkie. Wśród pierwszych sygnatariuszy znalazły się zarówno państwa europejskie, jak i dwa kraje z Ameryki Północnej.

Poniższe zestawienie przedstawia wszystkich założycieli razem z Kanadą, która od samego początku aktywnie współtworzyła architekturę bezpieczeństwa transatlantyckiego.

Wsparcie dla rozszerzenia Sojuszu

Północnoamerykański sojusznik bardzo szybko dostrzegł znaczenie poszerzania strefy stabilności – już 2 lutego 1998 roku Kanada jako pierwszy kraj NATO ratyfikowała Protokoły Akcesyjne umożliwiające przyjęcie Polski, Czech i Węgier. Dwa dni później dokumenty trafiły do Departamentu Stanu USA, zamykając formalną ścieżkę od strony kanadyjskiej.

W 2019 roku obchodzono zarówno 70. rocznicę istnienia NATO, jak i 20-lecie członkostwa Polski w Sojuszu. Z tej okazji Ambasada RP w Ottawie przygotowała materiał filmowy, który podkreślał, że to właśnie dzięki szybkiej ratyfikacji Kanada realnie wsparła akcesję Warszawy, a minister spraw zagranicznych RP przekazał dokument ratyfikacyjny amerykańskiej sekretarz stanu 12 marca 1999 roku w Independence w Stanach Zjednoczonych.

Ratując protokoły jako pierwsza, Ottawa wyraźnie zademonstrowała swoje zaangażowanie w budowę silnego, rozszerzonego Sojuszu.

Rola Kanady w strukturach Sojuszu

Państwo to od dziesięcioleci pełni funkcję kraju ramowego, czyli odpowiada za sformowanie, dowodzenie i logistyczne wsparcie wielonarodowych grup bojowych. Kluczowe w tym kontekście jest utrzymywanie brygady na Łotwie, gdzie kanadyjscy żołnierze stacjonują ramię w ramię z sojusznikami, realizując zadania w ramach wzmocnionej Wysuniętej Obecności (eFP).

Zaangażowanie militarne i misje

Wieloletnia obecność w Europie Środkowo-Wschodniej to nie jedyny wymiar działań. Od 2015 roku w ramach Operacji Unifier kanadyjskie siły zbrojne szkolą ukraińskich wojskowych, a liczba przeszkolonych żołnierzy przekroczyła już 47 tysięcy. Program obejmuje między innymi zaawansowane szkolenie medyczne, saperskie oraz trening umiejętności przywódczych.

Samo szkolenie zostało przedłużone do 2029 roku, co dowodzi długoterminowego spojrzenia Ottawy na bezpieczeństwo wschodniej flanki. Ponadto rząd rozważa wysłanie niewielkiego kontyngentu na Grenlandię, aby dołączyć do ćwiczeń NATO organizowanych już przez inne państwa – dyskusje w tej sprawie toczą się z uwzględnieniem potencjalnych skutków w relacjach handlowych ze Stanami Zjednoczonymi.

Finansowanie i cele budżetowe

W zakresie wydatków obronnych Ottawa w roku fiskalnym 2025–2026 osiągnęła poziom 2 proc. PKB, spełniając jedno z podstawowych kryteriów sojuszniczych. Równocześnie rząd premiera Marka Carneya zadeklarował dążenie do pułapu 5 proc. PKB do 2035 roku, co wiąże się z inwestycjami przekraczającymi 63 miliardy dolarów kanadyjskich w ramach budżetów Departamentu Obrony Narodowej i Kanadyjskich Sił Zbrojnych.

Zobowiązania te idą w parze z modernizacją sprzętu i dostosowaniem go do wymogów współczesnego pola walki. W odróżnieniu od okresu zimnej wojny, obecnie kanadyjskie siły nie opierają się na konstrukcjach poradzieckich – zastąpiono je rozwiązaniami dostosowanymi do standardów Sojuszu, co widać choćby w lotnictwie czy flocie.

W tym kontekście warto przypomnieć, że Polska od 2017 roku stopniowo podnosi własne wydatki do 2,5 proc. PKB w roku 2030, a warszawski szczyt NATO w lipcu 2016 roku skutkował powołaniem m.in. wielonarodowego dowództwa dywizyjnego w Elblągu, które koordynuje działania wszystkich grup eFP.

Nowe kierunki współpracy w 2026 roku

Obecny rok przynosi kolejne dowody na pogłębianie relacji transatlantyckich. Kanada, jako pierwszy kraj spoza kontynentu, dołączyła do unijnego programu SAFE, otwierając swoim firmom dostęp do zamówień obronnych finansowanych z tego instrumentu. W zamian rząd w Ottawie zadeklarował wkład finansowy proporcjonalny do wartości kontraktów uzyskanych przez kanadyjskie przedsiębiorstwa.

Centrum doskonalenia ds. klimatu

Równolegle trwają starania o powołanie Centrum Doskonalenia NATO w zakresie zmian klimatu. Koncepcja zrodziła się w Kanadzie, a w jej ramach eksperci analizowaliby wpływ procesów klimatycznych na bezpieczeństwo i obronność. Premier Mark Rutte z Niderlandów otwarcie poparł pomysł, podkreślając, że ulokowanie takiego ośrodka akurat w Ameryce Północnej jest naturalne ze względu na arktyczne doświadczenia Kanadyjczyków.

Program SAFE i przemysł obronny

Współpraca przemysłowa nabiera tempa. W lutym 2026 roku podpisano umowę, która daje firmom kanadyjskim preferencyjny dostęp do zamówień europejskich związanych z obronnością. Jednocześnie Ottawa przeznaczyła około 270 milionów dolarów kanadyjskich na zdolności wojskowe z listy priorytetowych wymogów NATO wobec Ukrainy.

Spektakularnym przykładem zacieśniania więzi jest rola kraju wiodącego, jaką Kanada pełni podczas tegorocznego Międzynarodowego Salonu Przemysłu Obronnego w Kielcach (8–11 września 2026 roku). Podczas targów zaprezentowane zostaną rozwiązania z obszaru technologii satelitarnych, symulacji i ochrony infrastruktury krytycznej. Warto przy tym wspomnieć, że firma CAE – globalny dostawca systemów szkoleniowych – zatrudnia w Polsce już 300 osób i stanowi integralną część Doliny Lotniczej.